Noortje Smeltink studeerde Milieu- en Maatschappijwetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze ging werken in de sustainable innovation consultancy. Daar kwam ze tot de conclusie dat ze liever verhalen wilde vertellen over verschillende misstanden in de wereld. “Ik ontdekte steeds meer dat het voor mij belangrijk is om verhalen te vertellen en ervoor te zorgen dat het publiek weet wat er speelt in de wereld. Ik wil die ingewikkelde stof op een aansprekende en logische manier met anderen delen.”
Zo maakte Noortje de overstap naar de journalistiek. Aanvankelijk wilde ze een master Journalistiek volgen. “Dat lukte niet vanwege de financiering. Daarom ben ik een half jaar stage gaan lopen bij De Balie in Amsterdam.”
Na haar stage ging Noortje aan de slag als programmamaker bij De Balie. Later begon ze bij De Sociëteit, een talkshow van de NTR. Daar ontwikkelde ze haar interesse in de onderwerpen asiel en migratie. “Tijdens mijn werk merkte ik hoeveel misstanden er spelen rond asiel en migratie en hoe ver het beleid is losgeraakt van de dagelijkse realiteit van mensen die onder dit beleid gebukt gaan.”
Bij de talkshow De Sociëteit is Noortje veel bezig geweest met asiel en migratie. Ook was ze betrokken bij producties over buitenlandse onderwerpen en vergeten oorlogen. Toch merkte ze dat ze er zelf graag op uitgaat om verhalen met eigen ogen te zien en te horen. “Op een buitenlandredactie ben je toch vaker bureauredacteur. Ik vind het buitenland heel interessant, maar dan zou ik ook zelf naar het buitenland willen om verhalen te maken.”
Daarom is Noortje zich meer gaan richten op binnenlandse onderwerpen, en specifiek op asiel en migratie in Nederland. Zo kon ze als verslaggever naar verschillende plekken toegaan.
Maar ook dit onderwerp speelt logischerwijs breder dan Nederland. “Ik ben nu een paar keer naar Griekenland geweest. Het allerliefst zou ik uiteindelijk in een ander land of gebied werken.” Ook wil ze haar onderwerpen breder houden dan alleen deze twee onderwerpen. Zo schrijft Noortje ook regelmatig over onderwerpen als onderwijs en armoede.
Geen schrijfervaring
Toen Noortje bij de NTR werkte, wilde ze graag een opleiding of cursus volgen die haar meer houvast, richting en een netwerk in de journalistiek zou bieden. “Daarom heb ik me ingeschreven bij Open Eyes. Ik wilde leren hoe je dieper in een onderwerp kunt duiken en welke tools je daarvoor nodig hebt.”
Voordat Noortje aan Open Eyes begon, had ze nog geen schrijfervaring. “Het belangrijkste dat ik tijdens Open Eyes heb geleerd, is schrijven. Ik had wel ervaring met redactie voor televisie en bij een debatcentrum, maar ik had nog nooit geschreven. Dat wilde ik heel graag uitproberen. Ik wist niet of het bij mij paste. Die stap in je eentje zetten is best moeilijk. Daarom was het heel fijn dat die op deze manier kon.”
Diep in onderwerpen duiken
Door de lessen en haar ervaring bij Open Eyes merkte Noortje dat ze schrijven erg leuk vindt. “Het verhaal blijft van jou. Je bedenkt het verhaal, je gaat zelf naar een plek toe, je ervaart het zelf en schrijft het zelf op. En je naam staat onder het artikel. Daardoor weten mensen je weer te vinden als ze een tip willen geven voor een vervolgverhaal.”
Noortje zegt dat ze veel heeft gehad aan het studiejaar van Open Eyes in Amsterdam. “Onderzoeksjournalistiek kost veel tijd. Met deze manier van les kun je dieper in een onderwerp duiken.” Tijdens het studiejaar bij Open Eyes schreef Noortje meerdere artikelen. Een aantal daarvan werd gepubliceerd in verschillende media, waaronder De Groene Amsterdammer en NRC.
Dikke huid nodig om freelancer te kunnen zijn
Noortje is nu freelance schrijvend journalist en schrijft voornamelijk voor de Groene Amsterdammer, NRC, Trouw en Lost in Europe. Ook schrijft ze af en toe voor internationale media. Daarbij focust ze niet alleen op onderzoeksjournalistiek, maar ook op kortere artikelen en reportages. “Ik kies de onderwerpen voornamelijk zelf uit. Het zijn dan onderwerpen waar ik zelf van denk dat er echt een verhaal in zit en waar ik mee naar een medium wil stappen.”
Een paar jaar geleden had Noortje niet verwacht dat ze nu freelance schrijvend journalist zou zijn. “Ik hoopte wel heel erg dat ik dat kon doen en dat ik er van kon leven, maar die kans is natuurlijk niet heel groot. Ik ben er heel blij mee dat het tot nu toe redelijk lijkt te lukken. Het is wel pittig, want je krijgt ook vaak afwijzingen van opdrachtgevers. Daar moet je wel tegen kunnen in dit vak.”
Eerder werkte Noortje in vaste dienst in de journalistiek. “Ik wist toen al hoe hard de journalistieke wereld soms kan zijn.” Toch zou Noortje geen andere baan willen hebben. “Ik vind het echt geweldig en het voelt als een privilege om dit werk te kunnen en mogen doen. Voor mij zijn die tegenslagen en het harde werken, soms ook in de avonden en weekenden, het meer dan waard.”
Noortje zit bij een collectief met andere freelance journalisten, bureau WIBAUT. “We hebben samen een werkplek in het oude kantoor van de Volkskrant. Dat vind ik heel erg fijn en leuk. Daar ontstaan ook samenwerkingen en nieuwe opdrachten. Ik vind samenwerken ook heel erg leuk, dus het is fijn dat ik dat nu kan doen.”
Noortje Smeltink – Lichting 2024-2025
Wil je net als Noortje deelnemen aan het deeltijd studiejaar van Open Eyes, meld je dan hier aan.
Lees meer ervaringsverhalen.